154
0
W piątek, 4 września, spotkaliśmy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach w ramach wydarzenia „Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej”. Dr Łukasz Faszcza przypomniał okoliczności obławy, czemu towarzyszyła muzyka i śpiew w wykonaniu Starosielskiego Bractwa Śpiewaczego oraz wiersze ks. dr hab. Jerzego Sikory.
„Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej” był to wyjątkowy wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu, w wyniku której w lipcu 1945 roku zatrzymano kilka tysięcy osób. Los części z nich do dziś pozostaje niewyjaśniony.
Piątkowe wydarzenie, rozpoczęło się o 18:30 mszą świętą w intencji Ofiar Obławy Augustowskiej, a następnie uczestnicy wydarzenia - mieszkańcy Augustowa, Suwałk i okolic - przenieśli do Domu Królewskiego, gdzie mogli przeżyć wieczór z historią, muzyką oraz poezją. Na początku wszystkich przywitali Aleksandra Czerobska, kierownik Domu Pamięci Obławy Augustowskiej oraz ks. kan. dr Jacek Nogowski, proboszcz parafii pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Wigrach.
Następnie prowadzący dr Łukasz Faszcza, który jest specjalistą ds. badawczych w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej, przybliżył kontekst historyczny Obławy Augustowskiej i przypomniał wydarzenia, które do dziś pozostają ważną częścią pamięci mieszkańców regionu. Wieczór podzielony był na kilka działów tematycznych - wojna, okupacja, partyzantka, Obława Augustowska i odrodzenie - podczas których wątki historyczne przeplatane były z częścią wokalno-poetycką.
- Obława Augustowska zaczęła się rankiem 12 lipca 1945 roku. Tysiące sowieckich żołnierzy, wspieranych m.in. przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej otoczyły dziesiątki miejscowości, zamykając kordonem Augustów i Suwałki, w celu zatrzymania osób podejrzanych o współpracę bądź przychylność polskiemu Podziemiu. W sumie zatrzymano ponad 7 tys. osób. Ci ludzie trafiali do dziesiątków punktów filtracyjnych na całej Suwalszczyźnie. Tam następowały brutalne przesłuchania. Sowieci bili do upadłego, a jeśli ktoś się przyznał, to przestawali, ale ten człowiek przypieczętował wtedy swój los, podpisywał na siebie wyrok. Wielu ludzi przeżyło i wracało później do swoich domów. Byli jednak okaleczeni, lecz nie tylko fizycznie, ponieważ trauma tamtych wydarzeń pozostawała w nich do końca życia. Znam przykłady ludzi, którzy do końca swoich dni nie wyjawili nawet swoim bliskim, rodzinie, że byli zatrzymani w czasie Obławy Augustowskiej. Z tych 7 tys. nieszczęśników około 5 tys. ostatecznie zwolniono i ci ludzie zostali uratowani. Natomiast ponad 600 osób zaginęło i nigdy nie wrócili do swoich domów. Dla nas rzeczą najtrudniejszą jest to, że do dnia dzisiejszego nie wiemy, gdzie ci ludzie zostali zagrzebani. Wciąż jest wiele pytań, na które chcemy odpowiedzieć, ale jest to naprawdę bardzo trudne - mówił Łukasz Faszcza.
Pieśni wykonało Starosielskie Bractwo Śpiewacze z Białegostoku, a ks. dr hab. Jerzy Sikora zaprezentował wybrane wiersze. Wśród utworów można było usłyszeć „O mój rozmarynie”, „Pieśń podczas wojny”, „Ponad góry ponad lasy” czy „Modlitwa obozowa”. Część poetycka nawiązywała do tematów straty, zadumy i nostalgii.
Zespół muzyczny działa w Białymstoku od 2013 roku przy Duszpasterstwie Tradycji Łacińskiej Archidiecezji Białostockiej. Za przedmiot swoich zainteresowań i działań przyjął rekonstruowanie i wykonawstwo pieśni tradycyjnej, wywodzącej się z polskich tradycji obrzędowych (ludowych), zwyczajowych i patriotycznych.
- Państwa obecność to dowód na to, że nasze podejście do tematu przekazywania faktów o zbrodniach sowieckich i ofiarach Obławy Augustowskiej - nie tylko podczas prelekcji historycznych, ale również przez słowo i muzykę - ma sens - powiedziała Aleksandra Czerobska.
Potwierdziły to także słowa wielu uczestników piątkowego wydarzenia na Wigrach, którzy po jego zakończeniu wymieniali się refleksjami, podkreślając, że każdy z elementów, od historii, przez muzykę, po poezję doskonale się uzupełniały i stworzyły niesamowitą atmosferę.
Muzyka i słowo były tego wieczoru wyrazem pamięci i hołdu dla Ofiar Obławy Augustowskiej oraz ich rodzin, które przez dziesięciolecia czekały na poznanie prawdy o losie swoich bliskich.
Jednym z gości wieczoru był o. Witold Hetnar z Radia Maryja oraz TV Trwam, które objęły wydarzenie swoim patronatem. Organizatorem wydarzenia był Instytut Pileckiego przy współpracy z Fundacją Wigry PRO.
autor: Maciej Frąckiewicz/Instytut Pileckiego
